Wat is cortenstaal?

Wat is cortenstaal precies?

Cortenstaal is gelegeerd staal. Dat betekent dat er naast ijzer ook andere metalen aan zijn toegevoegd: koper, chroom, nikkel en fosfor. Die combinatie zorgt voor iets wat gewoon staal niet doet: het roest wél, maar roest niet door.

De buitenste roestlaag is geen teken van verval. Het is een schild, de zogenaamde patineerlaag. Die hecht zich vast aan het staal eronder en blokkeert vocht en zuurstof. Daarna stopt het proces gewoon.

Kort gezegd: het roest met een reden. En dat is precies wat cortenstalen tuindecoratie zo aantrekkelijk maakt. Het ziet er niet alleen mooi uit, het wordt ook gewoon niet kapot.

Waar komt de naam vandaan?

De naam is een samentrekking van twee Engelse termen:

• COR staat voor Corrosion resistant (corrosiebestendig)
• TEN staat voor Tensile strength (treksterkte)

De officiële naam is COR-TEN staal, maar iedereen zegt gewoon cortenstaal. Het materiaal bestaat al sinds de jaren '30 en werd ontwikkeld voor treinwagons en bruggen. Toepassingen waarbij je niet elke paar jaar wil schilderen of onderhouden. Niet bepaald nieuw dus, maar al jaren populairder dan ooit in de tuin.

Hoe werkt het roestproces?

Als cortenstaal voor het eerst buiten komt, ziet het er uit als grijs-bruin, glanzend staal. Zodra het in contact komt met vocht en zuurstof begint het roestproces. Dat gaat in fasen:

1. Eerste weken: Een dunne, lichte roestlaag verschijnt. Het staal kleurt oranje-bruin.
2. Eerste maanden: De laag wordt dikker en dieper. Je ziet rijkere bruine en koperen tinten ontstaan.
3. Na 1 tot 2 jaar: De patineerlaag is stabiel. De kleur verdiept en het staal heeft zijn karakter.

Elk stuk cortenstaal ontwikkelt zijn eigen kleur en textuur, afhankelijk van de omgeving en het weer. Geen twee stukken zijn precies hetzelfde, en dat is ook het punt.

Wat is het verschil met gewoon staal?

Bij gewoon staal vreet het roest zich naar binnen totdat het materiaal volledig is aangetast. Een roestige spijker die na een paar jaar uiteen valt: dat principe. Bij cortenstaal werkt het andersom. De eerste roestlaag hecht zich sterk aan het staal eronder en vormt een barrière.

Een paar praktische verschillen op een rij:

• Gewoon staal heeft verf of coating nodig om roest te voorkomen
• Cortenstaal heeft die bescherming niet nodig, het maakt die zelf
• Gewoon staal roest door, cortenstaal roest klaar
• Cortenstaal wordt over de jaren mooier, gewoon staal niet

Hoe lang gaat cortenstaal mee?

Heel lang. Cortenstaal wordt gebruikt voor bruggen, gevels en kunstwerken die tientallen jaren buiten staan. In de Ruhr-regio in Duitsland staan hele buitenmusea vol met cortenstalen kunstwerken die er al meer dan 30 jaar staan. Ze zien er nog steeds goed uit.

Voor tuindecoraties geldt hetzelfde. Bij normaal gebruik gaat een goed stuk cortenstaal tientallen jaren mee. Wij geven 2 jaar garantie, maar verwachten dat onze producten je een heel stuk langer bijblijven.

Wat de levensduur bepaalt:

• Dikte van het staal (bij ons altijd 3mm)
• Of het regenwater vrij kan weglopen
• Of het niet permanent in stilstaand water staat

Heeft cortenstaal onderhoud nodig?

Vrijwel niet. Je hoeft het niet te schilderen, lakken of behandelen. Je hangt het buiten en de natuur doet de rest. Het enige waar je rekening mee kunt houden:

• Spoel het af en toe af als er veel stof of vuil op zit
• Zorg dat het niet in stilstaand water staat, dat versnelt het roestproces te snel
• Hang het bij voorkeur op een plek waar regenwater vrij kan weglopen

Verder? Niets. Laat het met rust. Het wordt vanzelf mooier.

Geeft cortenstaal roest af?

Dit is de vraag die ik het meeste krijg. En het eerlijke antwoord is: ja, in het begin een beetje. Tijdens de eerste weken tot maanden, terwijl het roestproces op gang komt, kunnen er bij regen kleine hoeveelheden roest uitlopen op een onderliggende ondergrond. Denk aan lichte vlekjes op een lichte stoeptegel.

Na die eerste periode, als de patineerlaag stabiel is, geeft het staal niet meer af. Praktische tips:

• Hang of plaats je decoratie op een plek waar regenwater vrij kan weglopen
• Vermijd directe plaatsing boven lichte of lichtgekleurde tegels
• Op donkere tegels of bestrating is het verschil nauwelijks zichtbaar

Kun je het roestproces versnellen?

Ja, en het werkt goed. Maak een oplossing van water met een flinke scheut zout en spuit of smeer dit dagelijks op het cortenstaal. Zorg dat het 's nachts buiten staat waar het vochtig wordt. Na een paar dagen tot een week zie je al duidelijk verschil.

Je hebt twee opties:

• Zoutwater: Makkelijk, snel, geeft een warme oranje-bruine tint
• Azijnwater: Werkt iets agressiever en geeft een donkerdere, diepere kleur

Meer details vind je in onze blog over het monteren en roesten van je Metalbird.

Is cortenstaal geschikt voor het Nederlandse klimaat?

Meer dan geschikt. Het materiaal heeft een afwisseling van nat en droog nodig om de patineerlaag goed te laten vormen. Dat hebben we in Nederland ruimschoots. Bovendien is cortenstaal bestand tegen:

• Vrieskou en harde winters
• Hevige regenval
• Hittegolven
• Zilte zeelucht langs de kust

In extreem droge landen zoals Spanje kan het roestproces te langzaam op gang komen. Maar in de Benelux? Geen enkel probleem. Het regent hier genoeg.